Coraz więcej dzieci w wieku przedszkolnym doświadcza problemów ze wzrokiem. Specjaliści podkreślają, że kluczowe jest wczesne wykrycie wad wzroku u pięciolatków, co ma ogromne znaczenie dla ich dalszego rozwoju zarówno edukacyjnego, jak i społecznego. Niestety, wiele objawów jest bagatelizowanych lub mylonych z codziennym zmęczeniem.
Najczęstsze wady wzroku u dzieci
Wśród przedszkolaków oraz dzieci wczesnoszkolnych najczęściej diagnozowane są następujące problemy okulistyczne:
- Krótkowzroczność - dziecko ma dobrą widoczność z bliska, lecz ma trudności z dostrzeganiem przedmiotów znajdujących się w dalszej odległości. Objawy mogą obejmować mrużenie oczu, bliskie podchodzenie do ekranu telewizora, a także trudności w rozpoznawaniu osób z dalszej odległości. Wzrastająca liczba przypadków krótkowzroczności u dzieci może być związana z nadmiernym korzystaniem z urządzeń elektronicznych i ograniczonym czasem spędzanym na świeżym powietrzu.
- Nadwzroczność - utrudnia widzenie z bliska. Choć niewielka nadwzroczność może być naturalna, większa wada może prowadzić do bólu głowy, szybkiego męczenia się przy rysowaniu czy układaniu puzzli oraz do problemów z koncentracją.
- Astygmatyzm - objawia się zniekształconym lub niewyraźnym widzeniem na wszelkie odległości. Dziecko może często pocierać oczy, przechylać głowę lub skarżyć się na zmęczenie wzroku.
- Zez - problem, który może prowadzić do niedowidzenia, jeśli nie jest leczony. Rodzice mogą zauważyć, gdy podczas zmęczenia jedno oko wydaje się "uciekać".
- Niedowidzenie (leniwe oko) - gdy jedno oko słabiej widzi mimo braku widocznych zmian. Zwykle ten problem rozwija się bezobjawowo, co czyni regularne badania wzroku niezwykle istotnymi.
Przyczyny występowania wad wzroku
Przyczyn problemów ze wzrokiem u dzieci jest wiele, a niektóre z nich mogą się ze sobą łączyć. Należy do nich uwarunkowanie genetyczne - jeżeli rodzice noszą okulary, prawdopodobieństwo wystąpienia wad wzroku u dziecka wzrasta. Co więcej, nadmierne korzystanie z ekranów, takich jak smartfony, tablety i telewizory, może powodować obciążenie wzroku i przyczynić się do rozwoju krótkowzroczności. Niewystarczająco długi czas spędzany na dworze również ma wpływ; naturalne światło oraz patrzenie w dal wspierają prawidłowy rozwój wzroku. Ponadto, pewne problemy rozwojowe mogą powodować wady wzroku, które rozwijają się stopniowo.
Objawy, na które należy zwrócić uwagę
Rodzice powinni być czujni na objawy takie jak: częste mrużenie oczu, bliskie podchodzenie do telewizora, przechylanie głowy podczas patrzenia, pocieranie oczu, bóle głowy, trudności z koncentracją, niechęć do rysowania lub układania, a także problemy z koordynacją ruchową.
Kiedy zgłosić się do specjalisty?
Eksperci oraz Światowa Organizacja Zdrowia zalecają regularne kontrole wzroku dla dzieci w wieku od 3 do 5 lat, a następnie przed rozpoczęciem szkolnej edukacji. W sytuacji zauważenia niepokojących objawów, warto jak najszybciej zgłosić się do specjalisty, ponieważ wczesna diagnoza pozwala na skuteczne leczenie wielu problemów.
Jak dbać o wzrok przedszkolaka?
Specjaliści zalecają kilka zasad:
- ograniczenie czasu spędzanego przed ekranami,
- codzienna aktywność na świeżym powietrzu,
- zapewnienie odpowiedniego oświetlenia podczas zabawy i rysowania,
- regularne przerwy podczas pracy z bliska,
- profilaktyczne wizyty u okulisty lub optometrysty/ortoptysty.
Dbając o zdrowy wzrok dzieci, rodzice mogą wpływać na ich rozwój oraz codzienne funkcjonowanie.
W Bielsku-Białej istnieje możliwość skorzystania z bezpłatnych badań wzroku dla pięciolatków w ramach programu zdrowotnego, organizowanego przez Miasto Bielsko-Biała w latach 2026-2028. Realizatorem programu są Polskie Poradnie Medyczne, a badania prowadzone są w Poradni Okulistycznej dla Dzieci przy ulicy Partyzantów 63.
Więcej informacji o badaniach dostępnych na stronie placówki.