Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał alerty drugiego stopnia w związku z nadchodzącą falą upałów. Obecnie zagrożonych jest 10 województw, w tym województwo śląskie. Od soboty 27 czerwca prognozowana maksymalna temperatura w tym rejonie wyniesie od 30 do 34 stopni Celsjusza.
Ekstremalne zjawiska pogodowe, choć rzadkie, nie są nowością. W przeszłości, w 1929 roku oraz w 1921 roku, stacje meteorologiczne w Krakowie i Żywcu zanotowały odpowiednio 40°C i 38°C w cieniu.
Specjaliści podkreślają, że długotrwałe wysokie temperatury mogą prowadzić do odwodnienia, wyczerpania cieplnego, udaru cieplnego, pogorszenia zdrowia osób z chorobami przewlekłymi, a także do zwiększonej liczby pożarów oraz przeciążenia infrastruktury energetycznej i wodociągowej.
Wojewódzkie Centrum Zarządzania Kryzysowego przygotowało zalecenia dotyczące wpływu wysokich temperatur na zdrowie oraz postępowania w czasie upałów:
Upał może prowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego, co stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia. Objawy to: zmęczenie, silne bóle i zawroty głowy, nudności, gorączka, szum w uszach, drgawki, wzrost temperatury ciała, a także zwiększona częstość bicia serca i oddechu.
Wysokie temperatury mogą również wpływać na układ nerwowy, powodując ospałość, zdenerwowanie oraz obniżenie poziomu koncentracji, co jest istotne np. podczas prowadzenia pojazdu.
W przypadku wystąpienia zawrotów głowy, osłabienia, niepokoju lub silnego pragnienia, należy skontaktować się z numerem alarmowym (112) i, jeśli to możliwe, udać się do chłodniejszego miejsca.
Osoby przyjmujące leki powinny konsultować się z lekarzem w celu sprawdzenia ich wpływu na termoregulację i równowagę wodno-elektrolitową.
Upały stanowią szczególne zagrożenie dla dzieci i osób starszych. Należy także pamiętać o zwierzętach, które mogą ulegać przegrzaniu.
Jak chronić się przed upałem?
W ciągu dnia należy zamykać okna i żaluzje, aby ograniczyć napływ gorącego powietrza, a otwierać je rano i wieczorem, gdy temperatury są niższe. Należy nosić lekką, przewiewną odzież z naturalnych tkanin w jasnych kolorach.
Unikaj nagłych zmian temperatury, zwłaszcza po przebywaniu w klimatyzowanych pomieszczeniach. Ogranicz opalanie, aby zapobiec przegrzaniu organizmu i poparzeniom słonecznym. Nie przebywaj na słońcu dłużej niż 2 godziny dziennie, stosując ochraniacze przeciwsłoneczne.
W czasie upałów unikaj intensywnego wysiłku fizycznego, a podczas kąpieli w wodzie pamiętaj o stopniowym wchodzeniu do niej po wcześniejszym opłukaniu ciała.
Podróżując samochodem, rób regularne przerwy i odpoczywaj w cieniu.
Nawadniaj się – pij dużo wody, najlepiej niegazowanej.
W upalne dni zaleca się lekkie posiłki, oparte na owocach i warzywach, unikając tłustych i smażonych potraw. Ponadto należy unikać alkoholu, który potęguje odwodnienie.
Dzieci i zwierzęta
Nie pozostawiaj dzieci i zwierząt w nagrzanym samochodzie, gdzie temperatura może osiągnąć 50-60°C. Dzieci powinny przebywać w domu, a jeśli konieczne jest wyjście, należy je ubrać w lekką, jasną odzież i zapewnić odpowiednią ochronę przed słońcem.
Dzieciom podawaj letnie napoje, a kąp je w letniej wodzie.
Seniorzy
Osoby starsze powinny ograniczać wychodzenie z domu podczas upałów i, jeśli to konieczne, nosić nakrycia głowy. Należy uważać na stężenie leków w organizmie, które mogą wzrosnąć w wyniku odwodnienia.